محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1195
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
بيت « 1 » سماطى بيفكند و اسبى بكشت * بدامن گهر دادشان زر بمشت بمعنى دوم و سوم خاقانى گويد : بيت « 1 » تازه نخل گهرى را به من آريد و مرا * گهر آن گهرى نخل ببر باز دهيد گسنامار - [ بضم گاف و سكون سين مهمله ] يعنى بغايت گرسنه شدن . گلزار - در فرهنگ به دو معنى آمده : اول معروف [ 1 ] ؛ دوم نام نوائى و لحنى . مثال هر دو معنى زراتشت بهرام گويد : بيت « 1 » خروش بلبلان در صحن گلزار * بوقت صبحدم بر لحن گلزار گنجار و گنجر - [ هر دو بفتح گاف ] همان گنجار مرقوم كه گلگونه باشد . كذا فى - الفرهنگ [ 2 ] . گستر - پهن كننده . و امر بگستردن . مثال معنى اول شيخ « 2 » سعدى گويد : بيت كريم كرمگستر كارساز * كه داراى خلقست و داناى راز مثال دوم سراج الدين راجى گويد : بيت « 1 » اگر خواهى كه باشى جاودانه * بساط عدل گستر در زمانه و به اين معنى حكيم فردوسى نيز فرمايد « 3 » : بيت برون كن ز دل درد و آزار و كين * پس آنگه دعاگستر و آفرين و ديگر در نسخهء ميرزا بمعنى خار سياه آمده اما در مؤيد الفضلاء بمعنى اخير - بفتح كاف تازى [ 3 ] - آمده و در ادات الفضلاء - بضم كاف فارسى - و بمعنى خار سفيد آورده . گزير - بمعنى چاره باشد [ 4 ] . مثالش شيخ
--> ( 1 ) - كلمه از « ك » است . ( 2 ) - « س » : سيح . ( 3 ) - اين جمله و شعر بعد آن از « ك » است . ( 1 ) يعنى : گلستان . ( برهان ) . ( 2 ) غنجره . غنجاره . غلغونه . غازه . سرخاب . ( 3 ) يعنى : كستر . ( 4 ) در برهان بفتح اول معنى باكار و پيشكار ( گوير ) و معرب آن جزير و بكسر اول هم به اين معنى و هم بمعنى سرهنگ و پهلوان و عسس آمده است .